Evaluatie groepsbegeleiding Helen Dowling Instituut

Achtergrond en doel
Het HDI vindt het belangrijk onderzoek te doen naar de tevredenheid van cliënten en de effecten van de begeleiding. Vanaf de oprichting in 1988 tot 2004 waren de drie belangrijkste vormen van groepsbegeleiding in een evaluatieonderzoek betrokken, namelijk de basiscursus (psycho-educatie), de ervaringsgerichte groep (experiëntiele begeleiding) en de maalstroomcursus (Mindfulness-Based Stress Reductie). Dit onderzoek had tot doel om de therapeuten feedback te geven op hun werk, de mening van cliënten mee te nemen in de vormgeving van de begeleiding en een indruk te krijgen van mogelijke effecten. De volgende vragen stonden centraal:
- hoe waarderen de cliënten de begeleiding en welke aspecten vinden zij waardevol
- welke veranderingen treden op in het welbevinden van deelnemers na de begeleiding

Opzet
Deelnemers van de genoemde groepen aan het HDI vulden een vragenlijst in voor de begeleiding, na afloop en een jaar daarna. Er werd gevraagd naar verschillende aspecten van welbevinden (kwaliteit van leven, klachten, stemming, levensvreugde, sociale steun en zingeving) en naar de tevredenheid met de begeleiding. In aanvulling daarop zijn ook interviews gehouden.

Resultaten
Deelnemers aan de basiscursus zijn erg tevreden en geven gemiddeld een 7,9 als rapportcijfer. Na afloop van de cursus ervaren zij minder spanning en na een jaar is ook hun kwaliteit van leven verbeterd. In de interviews komt naar voren dat de begeleiding deelnemers meer zelfvertrouwen en assertiviteit gaf.
De ervaringsgerichte groepen worden beoordeeld met rapportcijfer 7,8. Na groepsdeelname blijkt de kwaliteit van leven verbeterd en de ervaren levensvreugde en zingeving toegenomen. Na een jaar hebben mensen ook minder klachten en voelen zich veel minder depressief. Uit opmerkingen blijkt de behoefte aan zoveel mogelijk uniformiteit in ziektefase, leeftijd, e.d.
De maalstroomcursisten geven de training 8,0 en ervaren vooruitgang op hun persoonlijke doelen, zoals innerlijke rust vinden, bewuster leven en beter omgaan met hun ziekte. Na de training rapporteren deelnemers minder spanning, meer levensvreugde en een hogere kwaliteit van leven.

Toepassing
Naar aanleiding van deze resultaten is de opzet van de groepen gehandhaafd, maar worden er meer doelgroepgerichte groepen aangeboden, zoals voor jonge mensen met kanker en mensen die weten dat ze niet meer genezen.
Van 2005 tot 2008 kregen alle cliënten van het HDI een eindevaluatie na hun begeleiding. De resultaten van deze onderzoeken zijn te vinden onder het kopje tevredenheidsonderzoek bij patiëntenzorg. Vanaf september 2008 wordt de psychosociale zorg landelijk geëvalueerd.
Daarnaast worden nieuwe groepen specifiek geëvalueerd met vragenlijsten en interviews, om de begeleiding af te kunnen stemmen op de wensen en behoeften van onze cliënten.

Onderzoeker: Drs. A. Kieviet-Stijnen, sociaal psycholoog, Helen Dowling Instituut                                                      
Projectleider: Dr. M. van der Lee, psycholoog, Helen Dowling Instituut